سه شنبه ۱۳۹۷/۸/۲۹
Skip Navigation Linksانتشارات فاطمی > آرشیو اخبار > متن خبر

كتاب «تکامل» از مجموعه كتابهاي بخش مستند كتاب طوطي منتشر شد

کتاب «تکامل» نوشته‌ی دانیل لاکستون، با ترجمه‌ی «کاوه فیض‌الهی» و «طاهره رنجبر» به چاپ رسید.


برای خرید این کتاب با 10% تخفیف، اینجا کلیک کنید

از این کتاب بیشتر بدانید:

آیا می‌توان چیزی به پیچیدگی طبیعت را با یک نظریه ساده توضیح داد؟ بله، تکامل همان فرایندی است که دندان‌های وحشتناک تیرانوسورس رکس و مغز پیچیده انسان را به وجود آورد. «تکامل» نخستین کتاب دانیل لاکستون، نویسنده و تصویرگر کانادایی است که در سال 2010 منتشر شد. او پیش از این یک مجموعه سه جلدی با عنوان «داستان‌های پیش از تاریخ» برای کودکان نوشته است. لاکستون در نوشتن کتابی با عنوان «علم نفرت‌انگیز!» با دونالد پروترو، زمین‌زیست‌شناس مشهور، همکاری کرده است که درباره نهان‌جانورشناسی است و به موجودات افسانه‌ای همچون یتی، پاگنده و هیولای دریاچه لاک‌نس می‌پردازد.

او درباره تفکر انتقادی مقاله‌هایی در نشریات شک آوری علمی نوشته و مسئول بخش علم کودکان در مجله Skeptic است و بیشتر شماره‌های آن را خودش می‌نویسد و تصویرگری می‌کند. هدف این نشریات به چالش کشیدن باورها و ادعاهایی است که شواهد تجربی در تایید آنها وجود ندارد. کتاب «تکامل» با زیرعنوان «چگونه ما و تمام موجودات زنده به وجود آمدیم» نیز حاصل یادداشت‌هایی است که لاکستون در سال 2007 برای مجله آمریکایی اسکپتیک که ضمیمه کودک آن در کانادا منتشر می‌شود نوشت و در آنها نظریه تکامل را به زبانی روشن توضیح داد و از آن دفاع کرد. تکامل واقعیتی علمی است که به تغییر حیات روی زمین مربوط می‌شود و نخستین بار از طریق بررسی سنگواره‌ها در چینه‌های زمین آشکار شد. انتخاب طبیعی داروینی نظریه‌ای علمی است که این واقعیت را تبیین می‌کند.

«تکامل» نامزد چندین جایزه کتاب و برنده جایزه 10 هزار دلاری لین اندرسون شد. لاکستون ابتدا قصد داشت کتاب را در آمریکا به چاپ برساند اما به او گفته شد که «البته کتاب خوبی است، اما به نظر ما کمی زیادی داغ است ...» لاکستون معتقد است که این دیدگاه درباره مبانی علمی زیست‌شناسی بسیار عجیب است. به هر حال، در کانادا مشکلی برای چاپ کتابش نداشت. لاکستون می‌گوید «مردم فراموش می‌کنند که کودکان نیز موجوداتی اندیشمند هستند، انسان‌هایی با پرسش‌هایی وجودی که دنبال پاسخی برای آن‌ها می‌گردند. پس باید اطلاعات بهتری در اختیارشان قرار گیرد که ساده اما درست باشند.»

کتاب‌هایی مانند «تکامل» دانیل لاکستون حتی در زبان انگلیسی نیز فراوان نیستند و نویسنده ماهنامه علم و فناوری وایرد معتقد است که این اثر لاکستون بهترین کتاب درباره تکامل برای کودکان است. او می‌نویسد «این نقد را با دو هفته تاخیر منتشر می‌کنم زیرا فرزند شش ساله‌ام مدام کتاب را از من می‌دزدید و با خودش دور خانه می‌گرداند تا عکس‌هایش را تماشا کند.» تصاویر زیبا و متن روشن آن می‌تواند هر کودکی که به داستان حیات علاقه‌مند باشد را به خود جلب کند. این تصاویر که شامل عکس، نقاشی کارتونی و نمودار می‌شوند و تصاویر جانداران باستانی که با دست یا کامپیوتر تولید شده‌اند از طراحی جذابی برخوردارند.

بیشتر کتاب‌های مشابه داستان زندگی چارلز داروین را روایت می‌کنند، اما لاکستون به جای تمرکز بر داروین به شرح سازوکار انتخاب طبیعی می‌پردازد و توضیح می‌دهد که چه کارهایی از دست آن ساخته است و چه کارهایی نه. اگرچه این کتاب مناسب خوانندگان 8 تا 13 سال معرفی شده اما در عمل بزرگ‌سالان نیز می‌توانند از آن بیاموزند. کتاب به دو بخش تقسیم شده است: نیمه نخست با عنوان «تکامل چیست؟» به شرح نظریه انتخاب طبیعی می‌پردازد و مباحثی همچون شواهد دیرین‌شناختی تکامل، انتخاب مصنوعی جانداران اهلی، نقش داروین، جهش و چگونگی روی دادن تغییرات، بقای شایسته‌ترین‌ها، موازنه‌های تکاملی و تبار نیاکانی انسان می‌پردازد. نیمه دوم با عنوان «پرسش‌های بیشتر درباره تکامل» به ایرادها یا نگرانی‌های رایج از بابت نظریه تکامل پاسخ می‌دهد و در مجموع به این پرسش پاسخ می‌دهد که آیا شواهد کافی در تایید این نظریه وجود دارند و آیا تکامل می‌تواند پیچیدگی حیات روی زمین را توضیح دهد؟

لاکستون در بخشی از کتاب درباره ایرادهای محافظه‌کاری تکاملی می‌نویسد «تکامل نیرویی قدرتمند در طبیعت است، اما حتا تکامل هم محدودیت‌هایی دارد ... همان‌طور که پیش از این دیدیم، عامل محدودکننده اصلی دیگر آن است که تکامل با دست‌کاری چیزهایی که از پیش ساخته شده، و از طریق مجموعه‌ای از تغییرات کوچک، چیزهای نو می‌آفریند. گاهی این کار به نتایج شگفت‌انگیزی منجر می‌شود. برای مثال، نهنگ‌ها را در نظر بگیرید. آنها از جانوران نسب گرفته‌اند که زمانی روی خشکی زندگی می‌کردند و نهنگ‌ها هنوز ویژگی‌هایی که از این نیاکان خشکی‌زی به ارث برده‌اند را دارند. برای مثال، با آنکه آبشش بیشتر به کارشان می‌آید، شش دارند. داشتن شش به این معنا است که نهنگ‌ها عملا ممکن است غرق شوند، چیزی که برای یک جانور دریایی مضحک است.»

این کتاب که مطالعه آن از سوی «انجمن ملی معلمان علوم آمریکا»، «انجمن آمریکایی پیشرفت علم» و «مرکز ملی آموزش علم آمریکا» توصیه شده تاکنون به زبان‌های اسلوونیایی، کره‌ای، نروژی، پرتغالی و اکنون فارسی ترجمه شده است.

 

گروه بندی کتاب ها