در بسیاری از رشتههای دانشگاهی درس یا درسهایی با
نام آن رشته همراه پسوند "عمومی" عرضه میشود، مانند فیزیك عمومی، شیمی عمومی، یا
روانشناسی عمومی. در این درسها معمولاً یك یا دو هدف به نسبتهای متفاوت دنبال
میشود. یك هدف گشودن دیدهی تازهواردان به حوزههای بحث و دستاوردهای بزرگ رشته
است و هدف دیگر یاد دادن آن دسته از مفاهیم و ابزارهای رشته كه برای پیگیری دروس
پیشرفته یا بهرهگیری كاربردی از آن ضروری است. بدنهی اصلی دروس ریاضیات سال اول
دانشگاه برای رشتههای علوم و مهندسی، چه این درسها با عنوان ریاضیات عمومی ارائه
شوند و چه با نامهای دیگر، حساب دیفرانسیل و انتگرال یا آنالیز ریاضی است. این امر
توجیهی طبیعی دارد. حساب دیفرانسیل و انتگرال نیرومندترین ابزار ریاضی برای
صورتبندی و حلّ مسائل كمی غیرخطی است. از اواخر قرن هفدهم میلادی، كه كارایی این
بخش از ریاضیات در بررسی پدیدههای غیرخطی آشكار شد، علوم فیزیكی و كاربردهای
مهندسی آن در بستر آنالیز ریاضی رشد و پیشرفت كردهاند به گونهای كه امروز طرح
بسیاری از موضوعهای علوم طبیعی و مهندسی فقط در این چارچوب و با این زبان طبیعی
بهنظر میرسد. از اینرو، از نیمهی دوم قرن هجدهم شاهد شكلگیری سنت نگارش
كتابهایی تعلیمی در آنالیز ریاضی بودهایم كه مخاطب آنها فقط جویندگان علم ریاضی
نیستند، بلكه جماعت بزرگتری هستند كه شامل استفادهكنندگان از این دانش هم میشود.
نمونههای بارز این تألیفات كتابهایی هستند كه ریاضیدانان بزرگ فرانسه از اوایل
قرن نوزدهم برای تدریس در مراكزی چون مدرسهی پلیتكنیك نوشتهاند و این سنت همچنان
ادامه دارد .
|
|
|