سخنی با دانشجویان

این کتاب ترجمهٔ ویراست هفتم کتاب حساب دیفرانسیل و انتگرال لوئیس لیتهلد با عنوان انگلیسی۷ Calculus است. این عنوان، برخلاف ویراستهای قبلی، شامل عبارت geometry and analytic (و هندسهٔ تحلیلی) نیست زیرا مطالب مربوط به هندسهٔ تحلیلی در این ویراست از متن کتاب خارج شده و به پیوست انتقال یافته است.

کتاب لیتهلد از معروفترین کتابهای درسیِ حساب دیفرانسیل و انتگرال است و با آنکه در این زمینه کتابهای متعددی به زبان فارسی ترجمه یا تألیف شده است، این کتاب همچنان جایگاه خود را در آموزش ریاضیات عمومی حفظ کرده است. دلیل اصلی این وجهه و اعتبار، رعایت اسلوب و ظرایف بیان ریاضی از یک سو و تنوع مثالها و تمرینهای کاربردی از سوی دیگر است که باعث می‌شود این کتاب برای طیف گسترده‌ای از دانشجویان در رشته‌های گوناگون، از ریاضیات و علوم تجربی تا مهندسی و حتی علوم اجتماعی و انسانی، مفید باشد.

ترجمهٔ فارسی این ویراست در دو قسمت و سه جلد منتشر می‌شود. قسمت اول در دو جلد و شامل ۹ فصل نخست کتاب، دربارهٔ توابع یک متغیره و سریهاست و مواد ریاضیات عمومی ۱ در دانشگاههای ایران را دربردارد. قسمت دوم در یک جلد شامل ۵ فصل باقیمانده، راجع به بردارها و توابع با بیش از یک متغیر است و با مطالب ریاضیات عمومی ۲ انطباق دارد.

پیوست کتاب که شامل مباحثی از پیش‌حسابان است و نیز بخشهای تکمیلی، حاوی بحثهای نظری و اثباتهایی که «مشکل» به‌حساب آمده‌اند، در انتهای قسمت اول کتاب و پاسخ تمرینهای فردِ مربوط به هر قسمت در انتهای همان قسمت می‌آیند.

یکاهای فیزیکی اغلب به صورت اختصاری لاتینی (که صورت رایج در متون علمی است) ذکر شده‌اند. چون اصطلاحات به‌کار رفته در ترجمه واژه‌های رایج در متون ریاضی و علمی هستند، مترجمان نیازی به آوردن واژه‌نامه برای کتاب ندیده‌اند.

در بسیاری از مثالها و تمرینها گاه در تشریح مطالب کتاب، صحبت از «ماشین حساب رسّام» به میان می‌آید. برای خوانندگانی که به این نوع ماشین حساب دسترسی ندارند، مطلبی دربارهٔ جایگزینهای آن در صفحهٔ هفده آمده است. از آقای بردیا حسام که این مطلب را تهیه کرده‌اند، سپاسگزاریم.

در پایان مترجمان لازم می‌دانند از انتشارات فاطمی به سبب امکاناتی که برای چاپ و نشر این کتاب فراهم آورده‌اند سپاسگزاری کنند.

مهدی بهزاد، سیامک کاظمی

فروردین ۱۳۸۸